ဝိုင္အရက္ေဖာက္ရာမွာ အသံုးျပဳေသာ တေဆး မွ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကို ဖန္တီးျပဳလုပ္

ဝိုင္ အရက္ေဖာက္ တဲ့ တေဆးဟာ မႈိတစ္မ်ိဳး မွ ရၿပီး လူေတြႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ခ်ီၿပီး အသုံးခ်လာတာျဖစ္ ပါတယ္ ။ သီအိုရီအရ ဇီဝအင္ဂ်င္နီယာေတြဟာသက္ရွိ ရဲ႕မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ အစီအစဥ္ ကိုသာသိႏိုင္ခဲ့ရင္ အဲ့ဒီသက္ရွိ ကို ဖန္တီးယူႏိုင္ၾက ပါတယ္ ။ ဒါကသီအိုရီထဲမွာေနာ္။ သေဘာက အေကာင္းဘက္က အသုံးခ်ရင္ က်ေနာ္တို႔က တေန႔ ကိုယ္လိုခ်င္ တဲ့ မ်ိဳးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္ေန တဲ့ သတၱဝါေတြ ကို ျပန္ဖန္တီး လို႔ရရ မယ္ ။

ဝိုင္အရက္ေဖာက္ရာမွာ အသံုးျပဳေသာ တေဆး မွ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကို ဖန္တီးျပဳလုပ္

အဆိုးဘက္ကေတြရင္ အခုလို လူေတြဟာ သဘာဝ ကိုဆန႔္က်င္ကာ ဖန္တီးရွင္လုပ္ၿပီး သက္ရွိေတြ ကို ဖန္တီးတာ က်ေနာ္မႀကိဳက္ဘူး ။ က်ေနာ္ တို႔ဟာ သဘာဝႀကီးနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြစြာေနၿပီး သဘာဝ ရဲ႕ အလွတရားေတြကို တန္ဖိုးထားၿပီး သဘာဝတရား ရဲ႕ ေအးျမတဲ့ အရိပ္ေအာက္ မွာ ေနရတာကိုပဲ သေဘာက်တယ္ ။

ဝိုင္အရက္ေဖာက္ရာမွာ အသံုးျပဳေသာ တေဆး မွ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကို ဖန္တီးျပဳလုပ္

က်ေနာ္ က Ralph Waldo Emerson ရဲ႕ သဘာဝဟာ အင္အားအႀကီးမား ဆုံးေသာ ဖန္တီးရွင္ ဆိုတဲ့ အယူအဆေလး ကို သေဘာက်တယ္။

အခုအေျခအေန မွာ ဇီဝအင္ဂ်င္နီယာေတြဟာ သက္ရွိ အကုန္လုံးကို ဖန္တီးဖို႔ မတတ္ႏိုင္ေသးေပမယ့္ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ အစီအစဥ္ (genome sequence) တိုတဲ့ အ႐ိုးရွင္းဆုံး သက္ရွိေတြကို ဖန္တီးႏိုင္ေနပါၿပီ။ ဒီေနရာမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ သက္ရွိလို႔ေျပာလို႔လည္း ရသလို သက္မဲ့လို႔လည္း ေျပာလို႔ ရပါတယ္။

ဗလႀကီးက စာကေလးငွက္ ကို လက္နဲ႔ဆုပ္ၿပီး သက္ရွိလား သက္မဲ့လားေမးသလိုပါပဲ။ အေျခအေနက ဗလႀကီး ရဲ႕ လက္အေျခအေနေပၚမူတည္ပါတယ္။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ သူရပ္တည္ လို႔ရတဲ့ အေျခအေနမွာ အသက္ရွိကာ ပြားမ်ား ပါတယ္။ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဟာ RNA ပဲပါၿပီး အေပၚက ပ႐ိုတင္းအလႊာကေလး အုပ္ထားတာပါ။ သေဘာက စပရိန္အလိမ္ကေလး ကို အေပၚကႂကြပ္ႂကြပ္အိပ္နဲ႔ ထုပ္ထားသလိုပါပဲ။

ဝိုင္အရက္ေဖာက္ရာမွာ အသံုးျပဳေသာ တေဆး မွ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကို ဖန္တီးျပဳလုပ္

ဆြစ္ဇာလန္ရွိ University of Bern မွ ပညာရွင္ေတြဟာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ရဲ႕ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇကို အပိုင္း 14 ပိုင္း ပိုင္းလိုက္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ တစ္ပိုင္းျခင္းရယူပါတယ္။ အဲ့ဒီမ်ိဳး႐ိုးဗီဇ အပိုင္းအစေတြ ကို တေဆးထဲသြားထည့္ၿပီး ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကို ေခါင္းကေနအၿမီးအထိ တဆက္တည္းရေအာင္ ဖန္တီးယူလိုက္ပါတယ္။

ေတာ္ေတာ္လွ်ာရွည္ တဲ့ ဇီဝအင္ဂ်င္နီယာေတြပဲ ဒီေလာက္ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းတဲ့ ေရာဂါပိုးကိုမွ တကူးတကလုပ္ယူရသလားလို႔ ေမးစရာရွိပါတယ္။ အခုသူတို႔လုပ္ယူလို႔ရလာတဲ့ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးက အသြင္သာတူတာ လူရဲ႕ ဆဲလ္ကို ဒုကၡမေပးႏိုင္ပါဘူး။ အဲ့ဒါကို ကိုေ႐ႊအင္ဂ်င္နီယာ ဖရန္ကန္စတိုင္း (Frankenstein) ေတြက လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ေပးၿပီး လူလုပ္ဗိုင္းရပ္စ္ကို ဆဲလ္ထဲကိုေဖာက္ထည့္လိုက္ပါတယ္။

အဲ့ဒီေတာ့မွ လူလုပ္ဗိုင္းရပ္စ္က ပြားမ်ားပါေတာ့တယ္။ တကယ့္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ အလုပ္လုပ္သလို လုပ္ေတာ့တာေပါ့။ ေတာ္ေတာ္ယားတဲ့ေကာင္ေတြပဲဘာလို႔တကူးတကလုပ္ယူရတာလဲ။

ကိုယ္ဖန္တီးယူထားေတာ့ ကိုယ္ကသူ႔အေၾကာင္းပိုနားလည္လာၿပီး ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ကုသေဆးကို ေဖာ္ထုတ္ရာမွာ ပိုမိုလြယ္ကူလာမွာ ျဖစ္လို႔ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု University of Texas Medical Branch က သိပၸံပညာရွင္ Pei-Yong Shi ကလည္း ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကို ေနာက္တနည္းနဲ႔ ဖန္တီးယူခဲ့ပါတယ္။ သူကဓာတ္ခြဲခန္းဖန္ႁပြန္ထဲမွာ ဖန္တီးယူခဲ့တာျဖစ္ၿပီး မ်ိဳးဗီဇ (gene) ေလးနည္းနည္းေတာင္ ထပ္ထည့္ေပးလိုက္ပါေသးတယ္။

အဲ့ဒါဒီ ထပ္ထည့္ေပးလိုက္တဲ့ အေရာင္ထြက္ေစတဲ့ မ်ိဳးဗီဇ gene ေၾကာင့္ ဖန္မီးေရာင္ထဲမွာ အေရာင္ေတာက္ေစတဲ့အတြက္ ေရာဂါကူးေနတဲ့ ဆဲလ္ေတြကို အလြယ္တကူျမင္ႏိုင္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို ေရာဂါပိုးရဲ႕ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇအစီအစဥ္ကို သိရွိတဲ့အခါမွာ အဲဒီပိုးမ်ိဳးကို ျပန္လည္ဖန္တီးယူျခင္းကို reverse engineering လို႔ေခၚပါတယ္။

ကမာၻႀကီးမွာ အင္ဂ်င္နီယာေတြရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ ပိုမိုအေရးပါလာမွာျဖစ္ၿပီး သက္ရွိသက္မဲ့ အကုန္လုံးမွာ သူတို႔လက္က မလြတ္ေတာ့ပါဘူး။ လူေတြရဲ႕ သက္တမ္း အသက္ 140 အထိရွည္ႏိုင္ေအာင္ ႀကံစည္လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ နည္းပညာကုမၸဏီတစ္ခုအေၾကာင္း ေဆာင္းပါးေရးပါအုံးမယ္။ တကယ္ျဖစ္လာေတာ့မွာပါ။

လူလုပ္ သက္ရွိေတြ ဓာတ္ခြဲခန္းအျပင္ေရာက္မသြားဖို႔ဟာ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ အခုလိုဖန္တီးယူဖို႔ Biosafety Level 3 နဲ႔ သူ႔အထက္ရွိတဲ့ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ိဳးမွာမွ လုပ္သင့္ပါတယ္။

အခုလို ဖန္တီးရယူၿပီး ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္အေၾကာင္း ပိုမိုနားလည္လာကာ ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ကုသေဆးေတြျမန္ျမန္ေတြ႕ပါေစလို႔ ဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္။

Richard Myo Thant
8-May-2020

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *