ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ထက္ ထိန္းခ်ဳပ္ရ ခက္ခဲတဲ့ ကိုဗစ္ကို လူေတြ ေမ႔ေနၾကျပီလား….

ကပ္ ေရာဂါ ဆိုးႀကီး ကမာၻတဝွမ္း တြင္ အရွိန္ အဟုန္ႏွင့္ ဆက္လက္ ျဖစ္ေပၚေနဆဲ ဆို သည္ ကို အခ်ိဳ႕လူမ်ားက ေမ့ေလ်ာ့သြားၾကၿပီ ျဖစ္ေသာ္ လည္း အဆိုပါ ကပ္ေရာဂါႀကီးကေတာ့ မည္ သူ႕ကိုမွ် ေမ့ေလ်ာ့သြား သည့္ လကၡဏာ မျပေသးေ ပ။ ယခုအခါ ဒုတိယ လွိုင္းမွာ လာဖို႔ေနေနသာသာ ပထမလွိုင္းပင္ အရွိန္ ပ်က္ျပယ္သြားျခင္း မရွိေသးဆို သည္ ကို သတိျပဳသင့္လွ သည္ ။

Covid – 19 သည္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရွာ ႏႈန္းျဖင့္ ပ်ံ့ႏွံ႕လာ ခဲ့သည္ ။ ေဖေဖၚဝါရီ ၁ ရက္ေန႕ ကမာၻက်န္းမာေရး အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႀကီး မွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းအရ လူေပါင္း ၂,၁၁၅ ဦးသာ ကူးစက္ေန ခဲ့ေသာ္ လည္း ဇြန္လ ၂၈ ရက္ေန႕တြင္ မူ လူ ဆယ္သန္းခန႔္ ကူးစက္ခံထားရၿပီး ေန႕စဥ္ ကူးစက္ခံရသူ စုစုေပါင္း ၁၉၀,၀၀၀ ထိ ေရာက္လာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္ ။ ထို႔အတြက္ ေဖေဖၚဝါရီ ၁ ရက္ေန႕ ေနာက္ပိုင္း တြင္ မိနစ္ ၉၀ တိုင္း လူတစ္ဦး ကူးစက္ခံေနရၿပီ ဟူ၍ ဆိုရမည္။ ကမာၻေပၚတြင္ လူသူမေနေသာ အႏၲာတိက တိုက္ႀကီး ႏွင့္ အၿပိဳင္ ကူးစက္မခံခဲ့ရေသးေသာ နိုင္ငံဆို ၍ တပ္မီနီစတန္ ႏွင့္ ေျမာက္ ကိုရီယားသာ က်န္ေပေတာ့ သည္ ။

ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ထက္ ထိန္းခ်ဳပ္ရ ခက္ခဲတဲ့ ကိုဗစ္ကို လူေတြ ေမ႔ေနၾကျပီလား….

တ႐ုတ္၊ တိုင္ဝမ္ ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ကဲ့သို႔ေသာ နိုင္ငံမ်ား သည္ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ပုံ ရွိေနေသာ္လည္း လက္တင္ အေမရိကား ႏွင့္ ေတာင္အာရွ နိုင္ငံမ်ားတြင္ ကူးစက္ခံရသူမ်ား မ်ားသည္ထက္ မ်ားလာေနခဲ့သည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု မွာ လက္ျမႇောက္ အရႈံးေပးရေတာ့မည့္ အေနအထား ရွိလာေနၿပီး အာဖရိကတိုက္ရွိ နိုင္ငံမ်ားတြင္မူ စလုံးေရး စ အဆင့္သာ ရွိေသးသည္။ ဥေရာပတိုက္ကမူ အေမရိကန္ ႏွင့္ အာဖရိက အၾကားတြင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္ ။

အဆိုးဆုံး အေျခအေနမ်ား ေရာက္လာနိုင္ ဖြယ္ ရွိေနသည္ ဟု မက္ဆာခ်ဴးဆက္ နည္းပညာ တကၠသိုလ္ႀကီးက ၎တို႔၏ ေတြ႕ရွိခ်က္ကို ထုတ္ျပန္လာခဲ့သည္။ နိုင္ငံေပါင္း ၈၄ နိုင္ငံအား သုေတသန ျပဳလုပ္ခဲ့ရာမွ ကူးစက္ခံရမႈ တခု ေတြ႕တိုင္း မသိပဲ ျဖစ္ပြားေနသူ ၁၂ ဦး ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။ ကိုဗစ္-၁၉ ေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ႏွစ္ဦးရွိတိုင္း တတိယ တဦးအား အျခားေရာဂါတခုခုေၾကာင့္ ေသဆုံးရသည္ဟု မွားယြင္းစြာ ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့ၾကသည္ဟုလည္း ဆိုသည္ ။

ေဆးပညာ ပိုင္းျဖင့္ ဝင္ေရာက္ ကယ္တင္နိုင္ျခင္း မရွိက ၂၀၂၁ ေႏြဦးတြင္ ကူးစက္ခံရသူ စုစုေပါင္း သန္း ၂၂၀ မွ ၆၀၀ အထိ ရွိလာလိမ့္မည္ဟု ခန႔္မွန္းခဲ့ၾကသည္။ ေသဆုံးသူမ်ားသည္လည္း ၁.၄ သန္းမွ ၃.၇ သန္း ျဖစ္လာနိုင္သည္ ဟု တြက္ခ်က္ခဲ့ၾက သည္ ။ ကမာၻလူဦးေရ၏ ၉၀% သည္ အဆိုပါ အႏၲရာယ္ႀကီး၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ကို ဆက္လက္ ခံေနရဖြယ္လည္း ရွိေနနိုင္သည္။

တကယ္ တမ္းတြင္မူ ထိုအႏၲရာယ္ႀကီး အတြက္ မိမိတို႔ ေနထိုင္ရာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးမွ ေရာဂါပိုးကို မည္မွ် အထိ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္မည္ ဆိုသည္ေပၚ မူတည္ေနေပသည္။ ေရာဂါေဗဒ ပညာရွင္မ်ားသည္ ကိုဗစ္-၁၉ ကို မည္သို႔ ရပ္တန႔္ေအာင္ လုပ္ရမည္ကို ေကာင္းစြာ သိနားလည္ ထားၾကၿပီ ျဖစ္သည္ ။

ျပင္ပ ရွိ လူအမ်ား စုေဝးရာ ေနရာမ်ား၊ အတြင္းပိုင္းတြင္လည္း အသံက်ယ္က်ယ္ ေျပာတတ္သည့္ ေနရာမ်ိဳးမ်ား (သီခ်င္းဆိုျခင္း၊ ဆူညံ ေအာ္ဟစ္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္ ေလ့က်င့္ခန္း အျပင္းအထန္ လုပ္ျခင္း) တြင္ ကူးစက္နိုင္ သည္ ။ ဆင္းရဲသားမ်ား၊ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုမ်ားႏွင့္ ေရာဂါအခံ ရွိသူမ်ား အဖို႔ ပို၍ ကူးစက္နိုင္သည္။

ဗိုင္းရပ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ေသာ နည္းဗ်ဴဟာ မ်ားလည္း ရွိသည္။ ၎တို႔မွာ မိမိတို႔ ၏ အေနအထိုင္ အျပဳအမူ ကို ေျပာင္းလဲျပစ္ျခင္း၊ စမ္းသပ္ျခင္း၊ ေျခရာခံျခင္း ႏွင့္ သီးျခားထားရွိျခင္းမ်ိဳးသာ ျဖစ္သည္။ အထက္ပါ နည္း အတိုင္း မေအာင္ျမင္ပါက ပိတ္ဆို႔ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရန္သာ ရွိေတာ့ သည္ ။ စမ္းသပ္မႈ လုံလုံေလာက္ေလာက္ မလုပ္နိုင္ေသာ နိုင္ငံမ်ားတြင္ ေျခရာခံျခင္း ႏွင့္ ခြဲျခားထားရွိျခင္းမ်ိဳးသာ ဆက္ၿပီးလုပ္ေနရဦးမည္ ျဖစ္ သည္ ။

ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ထက္ ထိန္းခ်ဳပ္ရ ခက္ခဲတဲ့ ကိုဗစ္ကို လူေတြ ေမ႔ေနၾကျပီလား….

အိႏၵိယ ရွိ ဘုံေဘ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္မ်ား အတြင္း ေအာင္ျမင္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ခဲ့မႈက အတုယူစရာပင္ ျဖစ္သည္။ ၂.၅ စတုရန္း ကီလိုမီတာ အက်ယ္ရွိေသာ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္ႀကီး တခုအတြင္း အိမ္သာ တလုံးကို လူရွစ္ဆယ္ခန႔္ မွ် သုံးေနရၿပီး လူေပါင္း ၈၅၀,၀၀၀ ေနထိုင္လ်က္ ရွိေန သည့္ ရပ္ကြက္ႀကီး ကို မည္သို႔ မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၾက သနည္း။

အာဏာပိုင္မ်ား သည္ ရပ္ကြက္ႀကီး အတြင္းတြင္ ဖီးဗား ေဆးခန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္လိုက္ၾကၿပီး အပူခ်ိန္မ်ားကို တိုင္းခဲ့ၾကသည္။ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ား က တအိမ္တက္ဆင္း သြားၿပီး ေရာဂါလကၡဏာ ရွိမရွိ စစ္ေဆးၿပီး ကူးစက္ခံထား ရသည္ဟု သံသယရွိသူမ်ား ကို အနီးအနားရွိ ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ အားကစားကြင္းမ်ားထဲရွိ ကြာရန္တင္း စင္တာမ်ားတြင္ ထားရွိခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဧၿပီႏွင့္ ေမလ အတြင္း ေသဆုံးသူ ၇၁ ဦး ရွိခဲ့ရာမွ ဇြန္လ လယ္တြင္ ေသဆုံးသူ ၆ ဦး အထိ ေလ်ာ့က်သြားခဲ့ ရသည္ ။

သုေတသန မ်ားႏွင့္ လူနာမ်ားအား ကုသေပးခဲ့ရမႈမ်ားေၾကာင့္ ကမာၻတဝွမ္းတြင္ ကုသမႈမ်ား တိုးတက္လာခဲ့ရသည္။ ကာကြယ္ေဆး ထြက္ေပၚလာဖို႔မွာ အနည္းဆုံး ေနာက္ထပ္ လေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာဦးမည္ ျဖစ္ သည္ ။ ယခုအခါ လူနာမ်ားအား အသက္ရႉစက္ ကို အေလာသုံးဆယ္ တပ္မေပးေတာ့ပဲ ေအာက္စီဂ်င္ကို အရင္ ေပးလာၾကသည္။ ဤနည္းျဖင့္ ၿဗိတိန္တြင္ အိုင္စီယူ သို႔ပို႔ရမည့္ လူနာမ်ားမွာ မတ္လ ကုန္တြင္ ၁၂% ရွိရာမွ ေမလကုန္ပိုင္း တြင္ ၄% အထိ ေလ်ာ့က်လာခဲ့သည္ ။

ေလာေလာဆယ္ တြင္ နိုင္ငံအႏွံ႕ ေလာ့ေဒါင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကၿပီး ျဖစ္၍ အစိုးရမ်ားက အျခားနည္းလမ္းမ်ား ျဖစ္ေသာ ျပင္ပတြင္ လူအမ်ားအျပား စုေဝးျခင္း မ်ားကို ပိတ္ပင္ထားကာ ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ဆိုင္မ်ားကို ျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ေပးသည့္ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ အစားထိုး လာၾက သည္ ။ အလြန္အကြၽံ လုပ္မႈမ်ား ရွိလာ၍ ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ရသည္မ်ားလည္း ရွိခဲ့ျပန္သည္။

လက္ရွိတြင္ ကုသထုံးမ်ားႏွင့္ ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ထြက္ေပၚ မလာေသးသည့္အတြက္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ေရးသည္ လူမ်ား၏ အေနအထိုင္ အျပဳအမူမ်ား အေပၚသာ တည္မွီလာေနသည္။ ယခုထိ ဥေရာပႏွင့္ အေမရိကန္တြင္ ႏွာေခါင္းစည္းမ်ား တပ္ရန္ အခ်ိဳ႕က ျငင္းဆန္ေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။ (အိမ္ျဖဴေတာ္တြင္ က်င္းပေသာ လြတ္လပ္ေရးေန႕ အခမ္းအနား တြင္ ႏွာေခါင္းစည္း တပ္လာသူ အနည္းငယ္သာ ရွိသည္ )

အိမ္ထဲတြင္ ေအာင္းေနရသည္မွာ ၾကာလာၿပီ ျဖစ္ေသာ လူငယ္မ်ားကလည္း ဘာမ်ားဂ႐ုစိုက္ေနရဦးမည္နည္းဟု စိတ္မရွည္ ၾကေတာ့ေပ။ ထို႔ျပင္ စားဝတ္ေနေရး အတြက္ လုံးပမ္းရေနသူမ်ားလည္း ဆက္လက္၍ သည္းခံနိုင္စြမ္း မရွိၾကေတာ့ျပန္ေပ ။

မိမိတို႔ ေနတဒူဝ ေနထိုင္ျပဳမူလာခဲ့မႈမ်ားကို တကယ္တမ္းတြင္ ေျပာင္းလဲရန္ မွာ မလြယ္ကူလွေပ ။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္အား စိတ္ခ်ရေသာ လိင္ဆက္ဆံသည့္ နည္းလမ္းမ်ား၊ သန႔္ရွင္းေသာ ေဆးထိုးအပ္မ်ား အသုံးျပဳျခင္းမ်ားႏွင့္ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကာကြယ္နိုင္ခဲ့ၾက သည္ ။ သို႔ေသာ္ လည္း ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အတြင္း ကမာၻတဝွမ္း HIV ပိုး ကူးစက္ခံရသူ ၁.၇ သန္း ရွိခဲ့သည္။ ကိုဗစ္-၁၉ သည္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ထက္ ေရွာင္ရွားရန္ ပို၍ ခက္ေပ သည္ ။

လူထု၏ အေနအထိုင္ အျပဳအမူမ်ား ေျပာင္းေရးသည္ ၎တို႔ ယုံၾကည္ အားထားရေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား လည္း ရွိရမည္ ျဖစ္သည္ ။ သမၼတမ်ား၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားက အႏၲရာယ္ကို ေပါ့ေသးေသး သေဘာထား ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည့္ အတြက္ အေမရိကန္၊ အီရန္၊ ၿဗိတိန္၊ ႐ုရွား ႏွင့္ ဘရာဇီးတို႔တြင္ ကူးစက္မႈ အမ်ားဆုံး ျဖစ္လာခဲ့သည္ ကို ေတြ႕နိုင္ေပ သည္ ။ ၎တို႔ကား နိုင္ငံသားမ်ား အေရးထက္ မိမိတို႔ ၏ နိုင္ငံေရး ကံၾကမၼာကိုသာ အေလး ထားခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္ ။

မည္ သို႔ပင္ ဆိုေစ ကိုဗစ္-၁၉ သည္ လူမ်ားမွ ၎ကို ေမ့ေလ်ာ့သြားၾကပုံ ရေသာ္လည္း သူကေတာ့ မည္သူ႕ကိုမွ် ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ သေဘာထား မည္ မဟုတ္ေပ ။

လွစိုးေဝ

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *