ကမာၻ႔ လူဦးေရ အမ်ားဆုံး ႏိုင္ငံ ၂ ခုရဲ႕ စစ္ပြဲ ( သို ႔) တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

၁၉၆၂ တြင္ ကမာၻ႔ လူဦးေရ အမ်ားဆုံး ႏိုင္ငံႏွစ္ႏိုင္ငံ စစ္မက္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ – အိႏၵိယ စစ္ပြဲေၾကာင့္ လူ ၂၀၀၀ အသက္ ဆုံးရႈံးခဲ့ၿပီး မီတာ ၄၂၇၀ (ေပ ၁၄၀၀၀) ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ အထက္ ခက္ခဲၾကမ္း တမ္း ေတာေတာင္ ထူထပ္ေသာ ကာရာကိုရမ္ ေတာင္တန္း တြင္ အႏိုင္လု ခဲ့ၾက သည္ ။

စစ္ပြဲ ေနာက္ခံ သမိုင္း

ႏွစ္ႏိုင္ငံ အၾကား နယ္စပ္ အျငင္းပြားမႈ မွာ အိႏၵိယ ႏွင့္ တ႐ုတ္ အၾကား ျဖစ္ေသာ ၁၉၆၂ စစ္ပြဲ၏ အဓိက အေၾကာင္းအရင္း ျဖစ္သည္ ။ ေပၚတူဂီႏိုင္ငံ ထက္ အနည္းငယ္ ပိုႀကီးေသာ ထိုေဒသကို သူတို႔ ထိန္းခ်ဳပ္ သည့္ ကက္ရ္ွမီးယား အပိုင္း မွ ပိုင္ေၾကာင္း အိႏၵိယ က ခိုင္ခိုင္မာမာ ေျပာဆိုၿပီး တ႐ုတ္ က ထိုေဒသ မွာ ရွင္က်န္းျပည္နယ္ အစိတ္ အပိုင္း ျဖစ္ေၾကာင္း တုံ႔ျပန္သည္။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

အျငင္းပြား ရျခင္း အဓိက ေရေသာက္ျမစ္ကို ျပန္ၾကည့္လ်င္ ၁၉ရာစု အလယ္ အင္ဒီးယားကို အုပ္ ခ်ဳပ္ေသာ ၿဗိတိသ် ႏွင့္ ကြင္တ႐ုတ္ႏိုင္တို႔ မိ႐ိုးဖလာ ရွိထားသည့္အတိုင္း တိုင္းျပည္ႏွစ္ခု အၾကား နယ္စပ္သတ္မွတ္ရန္ သေဘာတူခဲ့ျခင္း မွ ျဖစ္သည္ ။ ၁၈၆၄ အထိ ကာရာကိုရမ္ ေတာင္ၾကား ႏွင့္ ပန္ဂြန္ ေရကန္ အနီး အစိတ္အပိုင္းမ်ားသာ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ခြဲထားၿပီး က်န္နယ္စပ္မွာ တရားဝင္ နယ္ စပ္မ်ဥ္း ပိုင္းျခားမႈ မရွိေ ပ။

၁၉၆၅ တြင္ ကက္ရ္ွမီးယား နယ္ေျမအတြ င္းရွိ Aksai ခ်င္း သုံးပုံတပုံ ပါဝ င္ေသာ ဂြၽန္ဆင္ နယ္စပ္မ်ဥ္းကို ၿဗိတိသွ်တို႔ ေရးဆြဲခဲ့သည္။ ရွင္က်န္းနယ္မွာ ထိုအခ်ိန္တြင္ ပီကင္း ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္ မရွိေတာ့သျဖင့္ ၿဗိတိသွ်တို႔က တ႐ုတ္ႏွင့္ နယ္စပ္မ်ဥ္း ပိုင္းျခား သတ္မႈကို တိုင္ပင္ျခင္း မရွိခဲ့ပါ။ သို႔ေပမယ့္ တ႐ုတ္က ရွင္က်န္းနယ္ကို ၁၈၇၈ တြင္ ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္လိုက္သည္။ တ႐ုတ္ တို႔ နည္းနည္းျခင္း ေရွ႕တိုိးကာ ၁၈၉၂တြင္ နယ္စပ္ မ်ဥ္း ကိုရာကိုရမ္ ေတာင္ၾကား သို႔ ေရာက္ လာၿပီး အရႈိခ်င္းေဒသ ရွင္က်န္းနယ္ သို႔ လ်င္ျမန္စြာ ျပန္ေရာက္သြား သည္။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

ကာကိုရမ္ ေတာင္တန္းတေလ်ာက္ နယ္ေျမကို ပိုင္းျခားေသာ မက္ကာေန-မက္ေဒၚနယ္လ္ နယ္ျခားလိုင္းကို ၁၈၉၉ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်တို႔ ထပ္မံ အဆိုျပဳခဲ့ၿပီး အိႏၵိယအား ပိုမိုႀကီးမားေသာ ေဝစု ေပးခဲ့သည္။ အိႏၵိယ ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ၿဗိတိသွ်တို႔ အင္ဒူျမစ္ ေရဝပ္ေဒသ ကို ထိန္းခ်ဳပ္မည္ ျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္က တာရင္မ္ျမစ္ ေရဝပ္ပိုင္းကို ရယူသည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔ ေပက်င္းသို႔ ေပးပို႔ေသာ အဆိုိျပဳခ်က္ႏွင့္ ေျမပုံကို တ႐ုတ္မွ ျပန္ၾကားျခင္း မျပဳခဲ့။ အဲဒီအခ်ိန္ အတြက္ေတာ့ ႏွစ္ဖက္ စလုံး မွ နယ္ျခားစည္း သတ္မွတ္ခ်က္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

ၿဗိတိသွ် ႏွင့္ တ႐ုတ္ ႏွစ္ဖက္ စလုံး မတူညီ ကြဲျပားေသာ နယ္ျခား စည္းမ်ဥ္း ကို အျပန္ အလွန္ အသုံးျပဳခဲ့ၿပီး ထိုေဒသဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ လူေနထိုင္မႈကင္းမဲ့ကာ ရာသီခ်ိန္ ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္းအျဖစ္သာ အသုံးျပဳရေသာေၾကာင့္ ဘယ္ဖက္ကမွ စိုးရိမ္ပူ ပန္မႈ ႀကီးႀကီးမားမား မရွိ ခဲ့ေပ။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

တ႐ုတ္အတြက္ ျပည္တြင္းစစ္ စတင္ မည့္ ၁၉၁၁တြင္ အဆုံးသတ္ေသာ ကြင္မင္းဆက္ နဲ႔ ေနာက္ဆုံး အင္ပါယာ က်ဆုံးခန္းတို႔မွာ ပိုစိုးရိမ္ ပူပန္စရာ ျဖစ္ေနသည္။ ၿဗိတိန္မွာလည္း မၾကာခင္ ပထမကမာၻစစ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရေ တာ့မည္ ။ ၁၉၄၇ မွာ အင္ဒီးယား လြတ္လပ္ေရး ရၿပီး အိႏၵိယ တိုက္ငယ္ ေျမပုံမ်ား ျပန္လည္ေရးဆြဲေပမဲ့ Aksai ခ်င္းအေရး ေျပလည္မႈမရွိ က်န္ရစ္သည္။ တ႐ုတ္ျပည္တြင္းစစ္မွာ ေမာ္စီတုံး နဲ႔ ကူျမဴနစ္မ်ား အႏိုင္မရခင္ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ တိုင္ေအာင္ ေနာက္ထပ္ ၂ႏွစ္ ဆက္ျဖစ္ေန ခဲ့သည္ ။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

၁၉၄၇ခုႏွစ္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံ တည္ေထာင္မႈ၊ ၁၉၅၀ခုႏွစ္ တ႐ုတ္ရဲ႕ တိဘက္ ကို က်ဴးေက်ာ္ၿပီး ႏိုင္ငံအစိတ္ အပိုင္း အျဖစ္ သြပ္သြင္းမႈ၊ အင္ဒီးယားမွ ပိုင္ဆိုင္သည္ဟု ေၾကျငာေသာ နယ္ေျမမွတဆင့္ ဇင္က်န္း ႏွင့္ တိဘက္ကို ဆက္သြယ္သည့္ ကားလမ္းေဖါက္လုပ္မႈတို႔က ျပသနာ ကို ပိုရႈပ္ေထြးေစ သည္ ။ ေနာက္တႀကိမ္ တ႐ုတ္တို႔၏ က်ဴးေက်ာ္စီးနင္းမႈအၿပီး တိဘက္ ဘာသာေရး ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ ဒလိုင္လားမား ျပည္ပ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ သြားခ်ိန္ ၁၉၅၉ခုႏွစ္တြင္ ဆက္ဆံေရး မွာ အနိမ့္ဆုံး ေရာက္ရွိ ခဲ့သည္။ အင္ဒီးယား ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဂ်ာဝါဟာလာ ေန႐ူး မလုပ္ခ်င္လုပ္ခ်င္ႏွင့္ ဒလိုင္လားမား အား အိႏၵိယ တြင္ အေျခစိုက္ေနထိုင္ခြင့္ ျပဳခဲ့ျခင္းျဖင့္ ေမာ္အား အႀကီးအက်ယ္ စိတ္ဆိုးေ ဒါသ ထြက္ေစသည္ ။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

၁၉၅၉ ေနာက္ပိုင္း အျငင္းပြားေနေသာ နယ္စပ္မ်ဥ္းတေလ်ာက္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ေထာက္ပံ့ေရး လမ္းေၾကာင္း ကို ျဖတ္ေတာက္ ဖို႔ တ႐ုတ္ေျမာက္ပိုင္း ေနရာမ်ားအား ေစာင့္ၾကပ္ ကင္းလွည့္မည့္ နယ္စပ္ ေရွ႕တန္းစခန္းမ်ား တည္ေဆာက္ ရန္ ႀကိဳး ပမ္းေသာ ေရွ႕သို႔ ေပၚလစီကို ၁၉၆၁ ခုႏွစ္တြင္ ေန႐ူး အသက္သြင္းသည္။ တ႐ုတ္တို႔မွ ျငင္ျငင္သာသာ တုံ႔ျပန္ခဲ့ၿပီး တဖက္ႏွင့္တဖက္ တိုက္႐ိုက္ ရင္ဆိုင္မႈ မလုပ္ဘဲ ရန္ေစာင္ေနၾက သည္ ။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

၁၉၆၂ ေႏြ ႏွင့္ ေဆာင္းဦး ရာသီတြင္ Aksai ခ်င္းေဒသ ၌ နယ္စပ္ ျပသနာ ပိုျဖစ္ လာသည္။ ဂြၽန္လတြင္ တ႐ုတ္စစ္သား ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ တိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ေသဆုံးခဲ့သည္။ ဂ်ဴလိုင္လတြင္ အိႏၵိယက သူ႔စစ္တပ္အား မိမိကိုယ္မိမိ ခုခံကြာကြယ္႐ုံ တင္မက တ႐ုတ္တို႔အား ျပန္လည္ေမာင္း ထုတ္ရန္ ပစ္ခြင့္ျပဳလိုက္သည္။ Zhou Enlai မွ ေန႐ူးအား တ႐ုတ္မွ စစ္ပြဲ မျဖစ္ခ်င္ေၾကာင္း လူကိုယ္တိုင္ အာမခံ ေျပာထားေပမယ့္ ေအာက္တို ဘာလ တြင္ တ႐ူတ္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (ပီအယ္လ္ေအ) စစ္တပ္ နယ္စပ္တေလ်ာက္ စု႐ုံးလာသည္။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

၁၉၆၂ ေအာက္ တိုဘာ ၁၀ တြင္ ပထမအႀကိမ္ အႀကီးအက်ယ္ တိုက္ပြဲ ျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယ စစ္သား ၂၅ ဦး ႏွင့္ တ႐ုတ္ စစ္သား ၃၃ ဦး က်ဆုံးသည္။ ေအာက္တိုဘာ ၂၀ တြင္ Aksai ခ်င္းေဒသ မွ အင္ဒီးယားအား ေမာင္း ထုတ္ ရန္ ပီအယ္လ္ေအ တ႐ုတ္တပ္ စစ္မ်က္ႏွာ ႏွစ္ဖက္ဖြင့္ တိုက္သ ည္ ။ ႏွစ္ရက္အတြင္း နယ္ေျမတခုလုံးအား တ႐ုတ္မွ သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ နယ္စပ္ ထိန္းခ်ဳပ္ မ်ဥ္း ေတာင္ဖက္ ဆယ္မိုင္သို႔ တ႐ုတ္ ပီအယ္လ္ေအတပ္မ်ား ေအာက္တိုဘာ ၂၄တြင္ ေရာက္ရွိသည္။ သုံးပတ္ၾကာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲခ်ိန္အတြင္း တ႐ုတ္တပ္မ်ား သူ႔တို႔ေနရာ ထိန္းထား ရန္ Zhou Enlai အမိန္႔ေပးခဲ့ၿပီး ေန႐ူးထံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အဆိုျပဳခ်က္ ေပးပို႔သည္။ ။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

တ႐ုတ္ အဆိုျပဳခ်က္ မွာ ႏွစ္ဖက္တပ္ ထိေတြ႕မႈ မရွိေတာ့ပဲ လက္ရွိ ေနရာမ်ားမွ ကီလိုမီတာ ႏွစ္ဆယ္ ေနာက္ဆုတ္ရန္ ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္တပ္မ်ားသာ သူတို႔ မူလ ေနရာသို႔ ျပန္လည္ဆု တ္ခြာေပးရန္ ေန႐ူးမွ တုံ႔ျပန္ၿပီး ပိုက်ယ္ျပန္႔ေသာ စစ္မဲ့ဇုံ ထားရန္ ေန႐ူးမွ ေတာင္းဆိုသည္။ ၁၉၆၂ ႏိုဝင္ဘာ ၁၄ တြင္ Walong ဝါေလာင္ရွိ တ႐ုတ္စခန္းကို အင္ဒီးယားတို႔ တိုက္ခိုက္ျခင္းျဖင့္ စစ္ပြဲ ျပန္လည္ စတင္ သ ည္။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

ေနာက္ထပ္ ရာေပါင္း မ်ားစြာ ေသ ဆုံးၿပီးေနာက္ အိႏၵိယ မွ အေမရိကန္တို႔ ဝင္ကူမည့္ သတိေပးခ်က္ေၾကာင့္ ႏိုဝင္ဘာ ၁၉တြင္ ႏွစ္ဖက္စလုံးမွ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး တရားဝင္ ေၾကျငာခဲ့သည္။ တရားမဝင္ သတ္မွတ္ ထားေသာ မက္မာဟြန္ နယ္စပ္မ်ဥ္း ေျမာက္ဖက္ သို႔ လက္ရွိလနရာမွ ၄င္းတို႔ ဆုတ္ခြာမည္ဟု တ႐ုတ္ ေၾကျငာသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေတာင္တန္းမ်ားထဲ ပိတ္မိေနသည့္ တပ္မ်ား အပစ္အခတ္ ရပ္သည့္သတင္းကို ရက္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာ သည္ အထိ မၾကားသိဘဲ ေနာက္ထပ္ ပစ္ခတ္မႈမ်ား လုပ္ေနခဲ့ၾကသည္။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

စစ္ပြဲသည္ တစ္ လေလာက္ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီး အိႏၵိယ စစ္သား ၁၃၈၃ ေယာက္ ႏွင့္ တ႐ုတ္ စစ္သား ၇၂၂ ေယာက္ က်ဆုံး သည္ ။ ေနာက္ထပ္ အိႏၵိယ ၁၀၄၇ ဦး ႏွင့္ တ႐ုတ္ ၁၆၉၇ ဦး ဒဏ္ရာရၿပီး အင္ဒီးယား စစ္သား ေလးေထာင္နီးပါး အဖမ္းခံ ရသည္ ။ ထိခိုက္က်ဆုံးမႈ အမ်ားအျပား မွာ ရန္သူ ပစ္ခတ္မႈထက္ ေပ၁၄၀၀၀ အျမင့္ ျပင္းထန္ ဆိုး႐ြားေသာ ရာသီဥတု အေျခအေနေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္ ။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

ေဆးဝါးကုသမႈ အခ်ိန္မွီ မေပးႏိုင္ခင္ ရာသီ ဥတုဒဏ္ေၾကာင့္ ဒဏ္ရာရ ႏွစ္ဖက္စစ္သားမ်ား ေသဆုံးကုန္ သည္ ။ အဆုံးမွာ Aksai ခ်င္းေဒသကို ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္ တ႐ုတ္ လက္ဝယ္ ရရွိသြားသည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေန႐ူးမွာ ျပည္တြ င္း၌ တ႐ုတ္ကို က်ဴးေၾကာ္မႈကို သူ၏ အင္အား မသုံး ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းမႈ ႏွင့္ တ႐ုတ္ တိုက္ခိုက္မႈ မတိုင္ခင္ လုံေလာက္ေသာ ျပင္ဆင္မႈ ကင္းမဲ့မႈေၾကာင့္ အျပင္းအထန္ ေဝဖန္ခံ ခဲ့ရသည္ ။

တ႐ုတ္ – အိႏၵိယနယ္ေျမလုပြဲ အေၾကာင္း…

ဦးေၾကာင္ႀကီး(မႏၲေလးေဂဇက္)

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *